Εικαστική έκθεση ‘Μάρπησσες ΒΕΡΑΕΛΙΑΚΩΝΣΤΑΝΤΖΑΦΡΑΝΚΛΗ* ‘

Έλια Καλογιάννη, Γαλακτοφόρες, 2026, βίντεο εγκατάσταση

Το έργο εξετάζει την πρακτική του αρμέγματος ως τόπο συνάντησης διαφορετικών μορφών θηλυκότητας, αναπαραγωγικής εργασίας και διαειδικών σχέσεων. Γυρισμένο στο οικογενειακό τυροκομείο «Πάριον» στη Μάρπησσα, το βίντεο καταγράφει μια νέα γυναίκα να χειρίζεται το μηχανικό σύστημα αρμέγματος, συλλέγοντας το γάλα από τις θηλυκές κατσίκες, το οποίο στη συνέχεια μετατρέπεται σε τυρί. Μέσα από τη ρυθμική επανάληψη της εργασίας και τη διαμεσολάβηση της τεχνολογίας, το έργο διερευνά τις σχέσεις ανάμεσα στο ανθρώπινο και το ζωικό σώμα, αναδεικνύοντας το άρμεγμα ως μια διαδικασία όπου η φροντίδα, η παραγωγή και η αυτοματοποίηση συνυφαίνονται. Το γάλα, ως πρωταρχική ύλη τροφής αλλά και ως φορέας αναπαραγωγικής αξίας, λειτουργεί ως συνδετικός ιστός ανάμεσα σε σώματα, είδη και οικονομίες, αποκαλύπτοντας τις αμφίσημες συνθήκες που συγκροτούν την παραγωγική διαδικασία. Χωρίς να υιοθετεί μια διχοτομική ανάγνωση ανάμεσα στη φροντίδα και την εκμετάλλευση, το έργο προσεγγίζει το άρμεγμα ως ένα πεδίο αλληλεξάρτησης, όπου η οικειότητα, η εργασία, η τεχνολογία και η παραγωγικότητα συνδιαμορφώνουν τις σχέσεις μεταξύ ανθρώπινων και μη ανθρώπινων σωμάτων. Μέσα από αυτή τη συνάντηση, αναδύονται ερωτήματα γύρω από τις πολλαπλές εκφάνσεις της θηλυκότητας, της αναπαραγωγικής εργασίας και της αξίας στο πλαίσιο της σύγχρονης αγροτικής παραγωγής.

Κωνστάντζα Καψάλη, κουμ καν, 2026, Single channel video, HD, stereo.

Ένα απόγευμα στο ΚΑΠΗ της Μάρπησσας, τρεις γυναίκες και ένας άνδρας διαφορετικών ηλικιών παίζουν μια παρτίδα κουμ καν. Η ταινία ακολουθεί το παιχνίδι, τις χειρονομίες και τις καθημερινές συζητήσεις που το πλαισιώνουν, διερευνώντας κατά πόσο μπορούμε να δούμε τους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας μέσα από το πρίσμα της ανεμελιάς, του χιούμορ και της επιθυμίας.

Bέρα Χοτζόγλου, Ένα τραπέζι κάτω από τον έναστρο ουρανό, 2026, εγκατάσταση

Η εγκατάσταση βασίζεται στην προφορική μαρτυρία της Μ. κατοίκου  Μάρπησσας και την ανάμνηση των παιδικών της χρόνων, όταν οι γυναίκες έβγαζαν κάθε Κυριακή τα τραπέζια από τα σπίτια τους και τα έστηναν στον δρόμο, δημιουργώντας έναν κοινό χώρο για το γεύμα, τη συνομιλία και τη συνύπαρξη. Το έργο εστιάζει σε αυτή τη μικρή, επαναλαμβανόμενη χειρονομία ως μια πράξη συνάντησης, συναναστροφής και κοινωνικοποίησης των γυναικών. Η μεταφορά του τραπεζιού από τον ιδιωτικό, στον δημόσιο χώρο είναι μια μεταμορφωτική κίνηση, όπου ο δρόμος γίνεται αυλή, η γειτονιά κοινότητα και το προσωπικό συλλογικό. Το έργο δημιουργεί έναν χώρο ακρόασης και ανάκλησης με κεντρικό στοιχείο της εγκατάστασης μια ηχητική σύνθεση βασισμένη στην προφορική αφήγηση της Μ.

Franck-Lee Alli-Tis aka Β Στυλιανίδου, Βρόχινα ´ρανοκατέβατ*[1], εγκατάσταση – περφόρμανς. 

Αντλώντας υλικό από το αρχείο προφορικών ιστοριών που έχει δημιουργήσει η ομάδα του φεστιβάλ Διαδρομές στη Μάρπησσα και μέσα από επιτόπια έρευνα στο χωριό, το έργο εκκινεί από τη σύγχρονη πραγματικότητα της Πάρου, όπου η εντατικοποίηση της τουριστικής ανάπτυξης μετασχηματίζει βίαια το τοπίο, τις εργασιακές σχέσεις και τις μορφές συλλογικής ζωής. Στο πλαίσιο της υποθετικής αφήγησης, μετά από μια δυνατή καταιγίδα στο νησί εμφανίζεται μια συλλογικότητα υβριδικών σωμάτων–cyborg. Τα σώματα αυτά είναι βρόχινα, συμπυκνώσεις νερού και ετερογενών υλικοτήτων, ιχνών μνήμης, παραδοσιακών εργαλείων και θραυσμάτων από διαφορετικές χρονικότητες. Το δέρμα τους φέρει ίχνη ανθρώπινων και γεωλογικών στρωμάτων, τεχνολογικών υπολειμμάτων, προφορικών αφηγήσεων και μελλοντικών δυνατοτήτων. Η παρουσία τους ανοίγει ένα ρήγμα στη γραμμική πρόσληψη του χρόνου· το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον εμφανίζονται ως ροές που συρρέουν και διαπερνούν η μια την άλλη μετασχηματίζοντας διαρκώς τις δυνατότητες του παρόντος.

Το έργο που αποτελείται από μια ποιητική υποθετική αφήγηση, ένα ηχητικό έργο και μια περφόρμανς προτείνει μια διαφορετική τοποθέτηση απέναντι στον χρόνο: όχι ως ουδέτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο εκτυλίσσονται τα γεγονότα, αλλά ως σχέση που παράγεται μέσα από τις υλικές, οικολογικές και πολιτικές συνδέσεις σωμάτων, τόπων και αφηγήσεων. Το μέλλον δεν εμφανίζεται ως ορίζοντας· ανασυντίθεται ως χώρος από τις συν-πλοκές και συνάψεις όσων έχουν ήδη υπάρξει και όσων εξακολουθούν να γίνονται.

[1] Η λέξη ´ρανοκατέβατα προέρχεται από το βιβλίο του Ζαχαρία Στέλλα «Πάρος. Μύθια Παραμύθια κι άλλα λαογραφικά και γλωσσικά». Η χρήση του αστερίσκου στη λέξη ´ρανοκατέβατ* στον τίτλο του έργου παραπέμπει στη διευρυμένη γλωσσική πρακτική της κουίρ κοινότητας, όπου η αποκοπή της έμφυλης κατάληξης της λέξης λειτουργεί ως υπέρβαση του έμφυλου δίπολου και ως συμπερίληψη πολλαπλών πραγματώσεων φύλου. Στην περίπτωση της ελληνικής γλώσσας, η μέθοδος αποκοπής του τελικού φωνήεντος αποτελεί μια γνώριμη πρακτική πολλών τοπικών διαλέκτων ως στοιχείο προφορικότητας και οικονομίας του λόγου. Με τον τρόπο αυτό, συνομιλούν μια παραδοσιακή τοπική γλωσσική πρακτική με μια σύγχρονη κουίρ πολιτική της γλώσσας.

[2] Η έννοια confluential προέρχεται από τον Antonio Bispo dos Santos, Βραζιλιάνο quilombola θεωρητικό και ακτιβιστή και είναι η κεντρική έννοια της αντιαποικιακής σκέψης του. Confluentia σημαίνει ότι διαφορετικές γνώσεις και κουλτούρες συναντιούνται, ρέουν μαζί και συνομιλούν, δίχως δυναμικές κυριαρχίας που οδηγούν σε μια συμπαγή μορφή συγχώνευσης.